Geç gelen bir koli için müşteri size yazarsa elinizde bir kayıt olur: mesaj, arama notu, belki bir kupon. Yazmazsa tek iz, sipariş dökümünüzde hiç oluşmayan ikinci satırdır. O satırı görmenin yolu tekrar satın alma oranını tek sayı olarak değil, ilk siparişin nasıl teslim edildiğine göre gruplarda hesaplamaktır.
TÜİK’in Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nın 2025 verisine (Eurostat veri tabanında) göre son üç ayda internetten alışveriş yapan bireylerin %12,7’si teslimatın belirtilenden yavaş geldiğini söyledi; yani yaklaşık her 8 kişiden biri en az bir kez geç teslimat yaşadı. Aynı grupta %11,8 yanlış ya da hasarlı ürün teslimi, %28,9 ise herhangi bir sorun bildirdi. Veri bu kişilerin kaçının satıcıya yazdığını söylemez.
Tekrar satın alma oranı nasıl hesaplanır?
Bu yazıda tekrar satın alma oranı şudur: belirli bir dönemde ilk siparişini veren müşterilerden, ilk siparişten sonraki 90 gün içinde ikinci kez sipariş verenlerin oranı; paydada yalnız 90 günü dolmuş ilk sipariş sahipleri vardır.
Dönem oranı (dönem içinde iki ve daha fazla sipariş veren müşteri ÷ o dönemdeki müşteri) ise yanıltır. Eylül-Kasım arasında 1.000 müşterinin 180’i iki ve üzeri sipariş verdi: 180 ÷ 1.000 = %18,0. Kasım kampanyasıyla tek siparişli 400 yeni müşteri gelince 180 ÷ 1.400 = %12,86 olur. Kimse kaçmadan oran 5 puan düştü, çünkü dönem sonunda gelen müşterinin ikinci kez almaya vakti olmadı.
Müşteriyi hangi alanla tanıyacaksınız?
Misafir siparişte aynı kişi her seferinde farklı e-postayla gelebilir. WooCommerce’in müşteri raporu kayıtlı müşterilerle misafirleri birlikte listeler; misafir aynı e-postayla birden çok sipariş verirse bu siparişleri aynı müşteri kaydına bağlar. Raporda fatura telefonu sütunu varsayılan olarak gizlidir, sütun menüsünden açılır. Bu tabloda anahtar telefonun son 10 hanesidir.
“+90 532 123 45 67”, “0532-123-4567”, “532 123 4567” ve “05321234567” yazımlarının hepsi boşluk ve tire silinip son 10 hane alınınca “5321234567” olur. “(0532) 123 45 67” ise “32)1234567” verir; parantezli yazım için formüle ayrıca bir YERİNEKOY eklenir (aşağıda).
90 günü dolmayan ilk siparişi tabloya almayın
90 gün evrensel bir kural değil, bu yazının seçtiği penceredir. Ürününüzün doğal yeniden alım aralığına göre değiştirebilirsiniz, ama bir kez seçince her kohortta aynı kalmalı. Döküm tarihi 18 Kasım 2026 ise 18 Kasım − 90 gün = 20 Ağustos: o dökümde en son 20 Ağustos’ta verilen ilk siparişler tabloya girer, sonrakilerin 90 günü henüz dolmadı.
İlk siparişi teslim deneyimine göre beş gruba ayırın

Tek bir oran farkı gizler. Aşağıdaki örnek kohortta (sonraki bölümde) genel oran %18,4 çıkar, gruplar ise %10,7 ile %21,0 arasında dağılır. Her ilk siparişi şu gruplardan birine koyun:
| Grup | Ne zaman bu gruba girer | Nasıl okunur |
|---|---|---|
| Zamanında | Ürün teslim edildi, teslim süresi N2’yi aşmadı, sorun kodu yok | Karşılaştırma tabanı |
| Geç | Ürün teslim edildi, teslim süresi N2’yi aştı, sorun kodu yok | Tabanla farkı sınanır |
| Sorunlu | Ürün teslim edildi ama sorun kodu var: yanlış, hasarlı, eksik ürün ya da yeniden gönderim | Tabanla farkı sınanır |
| İade | Müşteri ürünü teslim aldı, sonra iade etti | Ayrı okunur; teslimat dışı nedenler de taşır |
| Teslim alınmadı | Ürün müşteriye ulaşmadı (ör. kapıda ödemede teslim alınmadı) | Oran hesaplanmaz; sipariş onayını ölçer |
Teslim alınmayan ilk sipariş orana girmez: müşteri ürünü hiç almadığı için bu satır teslimat deneyimini değil sipariş onayını ölçer (kapıda ödeme iadeleri rehberi). Müşteri talebiyle iade edilen ilk sipariş ayrı satırdır. Sorunlu ve İade gruplarındaki sorun kodunu nasıl tutacağınız için iade oranı yazısındaki neden kodu yöntemine bakın.
Geç teslimin ölçüsü sizin verdiğiniz süre
Teslim süresi = teslim tarihi − sipariş tarihi, takvim günüyle. Eşik (N2), sitenizde söz verdiğiniz süredir; iş günüyle söz verdiyseniz tek bir takvim günü karşılığı seçip her kohortta aynı tutun. Teslim tarihini takip kaydından alın.
Porego’da nasıl yapılır? Porego’da gönderi oluştururken firmaların fiyatlarını ve teslimat sürelerini tek panelde karşılaştırırsınız. Geç grubunuz bir firmada toplanıyorsa o firmanın panelde gösterilen süresini tablonuzdaki gerçekleşen sürelerle karşılaştırın. Platform Kuralları ve Ekler‘e göre panelde gösterilen teslim süreleri tahmini olabilir (Bölüm 3, m. 8.2); D sütununa bu yüzden takip kaydındaki teslim tarihini yazın.
Excel’de kohort tablosu nasıl kurulur?
Sipariş dökümünden alınacak sütunlar
Tabloda her satır bir sipariştir, ürün satırı değil; üç ürünlü sipariş tek satırdır.
- Sipariş numarası (A)
- Sipariş tarihi, yalnız gün (B). Dökümde saat de varsa günü ayrı sütuna alın.
- Müşteri telefonu, ham hâliyle (C)
- Teslim tarihi (D), takip kaydından. Boş satırları önce doldurun ya da ayıklayın, çünkü boş D zamanında görünür.
- Son durum (E): “Teslim edildi”, “Teslim alınmadı” ya da “İade”
- Sorun kodu (F): boş, “Yanlış”, “Hasarlı”, “Eksik” ya da “Yeniden gönderim”
- Müşteri size yazdı mı (G): “E” ya da “H”. Destek kayıtları, WhatsApp ve e-posta kutusundan doldurulur.
- Kargo firması, alıcı ili ve ürün sütunları (son bölümdeki süzme için)
İptal edilen siparişleri çıkarın. Tabloyu B sütununa göre eskiden yeniye sıralayın; ilk sipariş formülü bu sıraya dayanır. N1 hücresine döküm tarihini, N2 hücresine söz verdiğiniz teslim süresini (takvim günü) yazın. B ve D sütunları metin değil tarih biçiminde olmalı; metin biçimli tarihte 90 gün ölçütü sıfır döndürür.
Satır ve grup formülleri
Satır formüllerini 2. satıra yazıp aşağı çekin:
| Sütun | Ne verir | Türkçe Excel | İngilizce Excel |
|---|---|---|---|
| H2 | Müşteri anahtarı (telefonun son 10 hanesi) | =SAĞDAN(YERİNEKOY(YERİNEKOY(C2;" ";"");"-";"");10) | =RIGHT(SUBSTITUTE(SUBSTITUTE(C2," ",""),"-",""),10) |
| I2 | İlk sipariş mi (1/0) | =EĞER(EĞERSAY(H$2:H2;H2)=1;1;0) | =IF(COUNTIF(H$2:H2,H2)=1,1,0) |
| J2 | Sonraki 90 günde sipariş var mı (1/0) | =EĞER(ÇOKEĞERSAY(H:H;H2;B:B;">"&B2;B:B;"<="&(B2+90))>0;1;0) | =IF(COUNTIFS(H:H,H2,B:B,">"&B2,B:B,"<="&(B2+90))>0,1,0) |
| K2 | Grup | =EĞER(E2="Teslim alınmadı";"Teslim alınmadı";EĞER(E2="İade";"İade";EĞER(F2<>"";"Sorunlu";EĞER(D2-B2>$N$2;"Geç";"Zamanında")))) | =IF(E2="Teslim alınmadı","Teslim alınmadı",IF(E2="İade","İade",IF(F2<>"","Sorunlu",IF(D2-B2>$N$2,"Geç","Zamanında")))) |
Grup özetini ayrı bir alana yazın: P2’de grup adı (ör. Geç), Q2’de müşteri sayısı, R2’de dönen müşteri, S2’de oran.
| Hücre | Ne verir | Türkçe Excel | İngilizce Excel |
|---|---|---|---|
| Q2 | Olgunlaşmış ilk sipariş sayısı | =ÇOKEĞERSAY(K:K;P2;I:I;1;B:B;"<="&($N$1-90)) | =COUNTIFS(K:K,P2,I:I,1,B:B,"<="&($N$1-90)) |
| R2 | Bunlardan 90 günde dönen | =ÇOKEĞERSAY(K:K;P2;I:I;1;J:J;1;B:B;"<="&($N$1-90)) | =COUNTIFS(K:K,P2,I:I,1,J:J,1,B:B,"<="&($N$1-90)) |
| S2 | Tekrar satın alma oranı | =R2/Q2 | =R2/Q2 |
| Yazan / yazmayan | Q2 ve R2’ye ek ölçüt | …;G:G;"E") ya da …;G:G;"H") | …,G:G,"E") ya da …,G:G,"H") |
Formül hata verirse önce ayırıcıya bakın; bölge ayarı virgül bekleyen Excel’de noktalı virgüller virgüle çevrilir. Telefonlar parantezle yazılmışsa H2’deki YERİNEKOY’a “(” ve “)” için birer katman daha ekleyin. Aynı gün verilen ikinci sipariş J sütununda sayılmaz; o çoğu zaman ilk sepetin tamamlanmasıdır.
Örnek kohort: geç teslim edilen 140 müşteri kaç sipariş eksik bıraktı?
Örnek: 1 Haziran-20 Ağustos 2026 arasında ilk siparişini veren 1.000 müşteri, döküm tarihi 18 Kasım 2026, sitede söz verilen teslim süresi 4 takvim günü; ikinci siparişin ortalama tutarı 720 TL, katkı payı %28 (KDV hariç; ürün, kargo, komisyon ve ödeme maliyeti düşülmüş).
| Grup (ilk sipariş) | Müşteri | 90 günde ikinci sipariş | Tekrar satın alma oranı | Zamanında grubuyla z |
|---|---|---|---|---|
| Zamanında | 700 | 147 | %21,0 | taban |
| Geç | 140 | 15 | %10,7 | 2,82 |
| Sorunlu | 60 | 8 | %13,3 | 1,41 |
| İade (müşteri talebiyle) | 55 | 6 | %10,9 | 1,79 |
| Teslim alınmadı | 45 | sayılmaz | hesaplanmaz | yok |
| Genel (teslim alınmadı hariç) | 955 | 176 | %18,4 | yok |
Geç grupta 140 müşterinin 140 × 0,21 = 29,4’ünün dönmesi beklenirdi, 15’i döndü. Eksik yaklaşık 14 ikinci sipariş: geç teslim edilen yaklaşık her 10 müşteride bir ikinci sipariş.
Fark gerçek mi, gürültü mü?
İki oranı karşılaştırmak için NIST’in iki oran testi kullanılır. n1, x1 birinci grubun müşteri ve dönen sayısı, n2, x2 ikincininki; örnekte n1 = 700, x1 = 147, n2 = 140, x2 = 15.
Ortak oran: p = (x1 + x2) / (n1 + n2)
Test değeri: z = (x1/n1 - x2/n2) / √( p × (1 - p) × (1/n1 + 1/n2) )
Excel’de (Q ve R sütunları; 2. satır Zamanında, 3. satır Geç):
- Türkçe:
=(R2/Q2-R3/Q3)/KAREKÖK(((R2+R3)/(Q2+Q3))*(1-(R2+R3)/(Q2+Q3))*(1/Q2+1/Q3)) - İngilizce:
=(R2/Q2-R3/Q3)/SQRT(((R2+R3)/(Q2+Q3))*(1-(R2+R3)/(Q2+Q3))*(1/Q2+1/Q3))
Sonuç eksi çıkarsa işaretini yok sayın; 1,96’nın (NIST’in normal dağılım tablosunda 0,975 için verilen kritik değer) üstündeyse fark %95 düzeyinde gürültüden ayrılır, altındaysa bir kohort daha bekleyin. Örnekte Geç grup için z = 2,82 çıkar. Sorunlu grubun farkı 21,0 − 13,3 = 7,7 puandır ve göze büyük görünür, ama z = 1,41 olduğu için henüz karar verdirmez.
Küçük grup oynaktır: 60 kişilik grupta tek bir müşteri oranı 1,7 puan oynatır, 140 kişilikte 0,7 puan. NIST bu yaklaşımı örneklemler “makul ölçüde büyük” olduğunda kullanır, sayısal sınır vermez; biz de vermiyoruz.
Eksik siparişi TL’ye çevirin
Kayıp = eksik sipariş × k. Burada k ikinci siparişin katkısıdır: ortalama tutar × katkı payı. Kargonun sipariş başına payı için sipariş başına kargo maliyeti yazısına bakın. Örnekte k = 720 × 0,28 = 201,6 TL, kayıp 14,4 × 201,6 = 2.903 TL (90 günlük pencerede), geç teslim başına 20,7 TL. Katkı payı %12 olsaydı k = 86,4 TL, kayıp 1.244 TL, geç teslim başına 8,9 TL olurdu. Bu tutarlar örnektir, k yerine kendi rakamınızı koyun.
Fark hiç olmasaydı? Geç grupta 27 müşteri dönseydi (27 ÷ 140 = %19,3) z = 0,46 çıkardı ve tabloda düzeltilecek bir şey görünmezdi.
Porego’da nasıl yapılır? Uygulamalar’daki Kâr-Zarar Hesaplama; Meta ve Google Ads maliyetini, kargoyu, komisyonu ve ürün maliyetini hesaba katarak sipariş bazında net kâr verir. Formüldeki k’yi örnekteki varsayımdan (720 TL × %28) değil, bu rakamdan alın. Uygulamanın gösterdiği kâr verilmiş siparişe aittir; gelmeyen ikinci siparişin tutarını yukarıdaki formül verir. Uygulama, Porego’nun SSS sayfasındaki listede BETA etiketiyle ve “Ücretsiz” ibaresiyle yer alıyor; ücretler değişebilir, panelden kontrol edin. Reklam bedelini Meta ve Google’a siz ödersiniz, bu bedel uygulamanın ücreti değildir.
Yazan ve yazmayan müşteriyi ayırın
Geç grubu G sütunuyla ikiye bölün: Q2 ve R2 formüllerine “E” ya da “H” ölçütünü ekleyin. Örnekte 140 geç teslimin 36’sı yazdı, 104’ü yazmadı; geç teslim edilen her 4 müşteriden yaklaşık 3’ü hiç yazmadı, destek kutusu geç teslimlerin dörtte birini gösterdi. Yazanların 6 ÷ 36 = %16,7’si, yazmayanların 9 ÷ 104 = %8,7’si döndü.
Fark var gibi görünür ama z = 1,34, yani 1,96’nın altında: bu örnekte fark gürültüden ayrılmaz. “Şikâyet etmeyen daha az döner” iddiasını bu örnek kanıtlamıyor. Kendi verinizde birkaç kohort biriktirdikten sonra tekrar bakın.
Geç teslimler nerede toplanıyor?
Kohort tablosu nedeni söylemez, yalnız farkı söyler. Geç satırları kargo firması, alıcı ili ve ürün sütunuyla süzün. Geç teslimler tek bir ile ya da ürüne yığılıyorsa fark oradan da gelebilir; karşılaştırmayı aynı il ya da ürün içinde tekrarlayın. Önleyici adım olarak hareketsiz gönderi kuralı var, ayrıntısı o yazıda.
Bir sonraki çeyrekte tabloyu aynı 90 günle, aynı N2 eşiğiyle ve aynı müşteri anahtarıyla yeniden kurun; bunlardan biri değişirse iki tablo karşılaştırılamaz.
Sık sorulan sorular
Tekrar satın alma oranı kaç olmalı?
Türkiye için kaynağı açık bir ortalama bulamadık. Kendi önceki kohortunuzla karşılaştırın; pencere, müşteri anahtarı ve N2 aynı kalırsa iki çeyrek arasındaki fark anlam taşır.
Shopify’daki tekrar müşteri raporu neden benim tablomdan farklı sonuç veriyor?
Tanım ve pencere farklıdır. Shopify’ın yardım sayfasına göre geri dönen müşteri, verdiği siparişte sipariş geçmişinde en az bir sipariş daha bulunan müşteridir. Kohort raporu (Customer cohort analysis) ilk sipariş tarihine göre hafta, ay ya da çeyrek aralığı kullanır ve “Period 0” ilk siparişle aynı dönemdeki tekrar siparişleri de sayar. Bu tablo ise ilk siparişten sonraki 90 günü sayar.
Pazaryeri siparişlerini aynı tabloya katmalı mıyım?
Her kanalı ayrı kohort olarak hesaplayın. Birleştirecekseniz telefonun iki dökümde aynı biçimde geldiğini kontrol edin; yoksa aynı kişi iki müşteri görünür.
Kapıda ödemede teslim alınmayan siparişleri ne yapmalıyım?
Ayrı satırda tutun, orana katmayın.
