Tarifenizde bir gönderi için yazan tutar, ay sonunda elinizde kalan sipariş başına çoğu zaman daha yükseğe mal olur. Aradaki farkı dönen koliler, kapıda ödeme bedeli, desi farkı ve ambalaj açar. Sipariş başına kargo maliyeti bu toplamın, gelir bırakan siparişe bölünmüş hâlidir ve fiyatlama kararını tarifeden daha doğru yönlendirir.
Bu yazıda formülü kuracak, hangi kalemin nereden geleceğini gösterecek ve aynı hesabı kapıda ödeme ile peşin ödeme için ayıracağız. Kargo ücretlerini bilerek rakamla vermiyoruz; tutar firmaya, desiye, bölgeye ve anlaşmaya göre değişir. Formüllere kendi faturanızdaki tutarları koyun. Yazıdaki gönderi ve sipariş sayıları örnek varsayımlardır, gerçek veri ya da sektör ortalaması değildir. Önlemleri ise rakamı gördükten sonra kargo maliyetlerini düşürme rehberinden seçebilirsiniz.
Sipariş başına gerçek kargo maliyeti nasıl hesaplanır?
Sipariş başına kargo maliyeti = Dönemdeki tüm gönderi giderleri ÷ Elde kalan sipariş sayısı
Elde kalan sipariş, teslim edilmiş ve iade edilmemiş siparişi ifade eder. Paydada gönderi sayısını kullanırsanız dönen kolinin masrafı iyi siparişlerin üzerine yazılmaz ve rakam olduğundan düşük çıkar. Geliri bırakan sipariş hangisiyse, masrafı o taşır.
Toplama hangi kalemler girer?
Kargo faturası başlangıçtır ama tek başına yetmez: kapıda ödeme bedeli ayrı bir ekstrede, ambalaj da bambaşka bir alış faturasında duruyor olabilir.
| Kalem | Nereden bulunur? | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Gidiş navlunu | Kargo faturası satırları | Faturaya değil, tarifeye bakmak |
| Desi farkı | Faturalanan desi ile kendi kaydınız | Tek tek küçük göründüğü için toplamamak; desi farkının nasıl oluştuğuna bakın |
| Kapıda ödeme bedeli veya komisyonu | Kargo faturası ya da tahsilat ekstresi | Ciro raporunda kaybolmasına izin vermek |
| Teslim edilemeyen siparişin dönüşü | Dönüş satırları, takip numarasıyla eşleşmiş | Dönüşü sonraki ayın gideri sanmak |
| Cayma iadesinin kargosu | İade satırları veya iade kodu raporu | Müşteriye yansıtılabileceğini varsaymak |
| Ek kalemler | Sözleşme ve fatura dipnotları | Yüzdesel eklemeleri atlamak |
| Koli, dolgu, bant | Sarf alışları ÷ çıkan paket | Kargo dışı sayıp hiçbir hesaba almamak |
Ek kalemlere gerçek bir örnek: TESK’in 3 Şubat 2026 tarihli genelgesindeki Yurtiçi Kargo tablosunda fiyatların altındaki not, bu fiyatlara %20 KDV ile %2,35 posta hizmet bedelinin dahil olmadığını söyler. Tablo bedelin hangi matraha uygulandığını söylemiyor. Bu tablo TESK teşkilatına özel bir sözleşmedir, sizin tarifeniz değildir; kendi sözleşmenizde aynı dipnotu aramak için örnek olarak bakın.
KDV’yi dahil etmeli miyim? Faaliyetinize ilişkin hizmet faturasındaki KDV’yi KDV Kanunu m. 29 uyarınca indirebiliyorsanız hesabı KDV hariç yapın. İndiremiyorsanız KDV’li tutar sizin için gerçek maliyettir. Hangi durumda olduğunuzu mali müşavirinize sorun, sonra bütün ayları aynı yöntemle hesaplayın.
Reklam ve ürün maliyetini bu hesaba katmayın. Onlar kâr-zarar tablosunun kalemleridir; karıştırırsanız kargo tarafındaki artışı göremezsiniz.

Örnek hesap: 1.000 gönderide sipariş başına maliyet nasıl kurulur?
Aşağıdaki mağaza kurgusaldır, sayıları kendi verinizle değiştirin. Ayda 1.000 gönderi çıkıyor: 280 peşin ödemeli, 720 kapıda ödemeli. Peşinlerin tamamı teslim ediliyor. Kapıda ödemelilerden 600’ü teslim ediliyor, 120’si teslim alınmadan dönüyor. Teslim edilen siparişlerden 40’ı cayma hakkıyla iade geliyor. Elde kalan sipariş 840 adet.
Kargo tutarlarını simgeyle yazıyoruz: K tarifedeki gidiş ücreti, d desi farkı çıkan gönderide faturaya eklenen tutar, c kapıda ödeme bedeli, D1 teslim alınmayan gönderinin dönüş ücreti, D2 teslimden sonra müşteri talebiyle gelen iadenin kargo ücreti. D1 ile D2’yi ayrı yazın: teslim alınmayan gönderi ile cayma iadesi sözleşmenizde farklı ücretlendirilebilir, ikisi de gidiş tarifesinden farklı olabilir.
| Kalem | Örnekte nasıl hesaplanır (KDV hariç) | Nereden alınır |
|---|---|---|
| Gidiş navlunu | 1.000 × K | Kargo faturasındaki gidiş satırları |
| Desi farkı | 50 gönderi × d | Faturalanan desi ile kendi kaydınızın farkı |
| Kapıda ödeme bedeli | 600 teslim × c | Kargo faturası ya da tahsilat ekstresi |
| Teslim alınmayan gönderinin dönüşü | 120 × D1 | Dönüş satırları, takip numarasıyla eşleşmiş |
| Cayma iadesi kargosu | 40 × D2 | İade satırları veya iade kodu raporu |
| Ambalaj | 1.000 × 12 TL = 12.000 TL | Sarf alışları ÷ çıkan paket |
| Toplam gider | 1.000 × K + 50 × d + 600 × c + 120 × D1 + 40 × D2 + 12.000 TL | |
| Elde kalan sipariş başına | Toplam gider ÷ 840 |
Aynı mağaza için üç farklı cevap var: tarife (K), gönderi başına ortalama (toplam gider ÷ 1.000) ve elde kalan sipariş başına maliyet (toplam gider ÷ 840). Üçüncüsü ikincisinin 1.000 ÷ 840, yani yaklaşık 1,19 katıdır ve hepsi K’nın üzerindedir. Fiyat ve kâr kararında kullanacağınız üçüncüsüdür.
Dönüş oranı arttıkça maliyet neden faturadan hızlı büyür?
Aynı mağazada yalnız kapıda ödeme dönüşünü değiştirelim. Toplam fatura yavaş yükselirken sipariş başına maliyet daha hızlı artar, çünkü dönüş hem payı büyütür hem paydayı küçültür. Cayma adedini 40’ta sabit tuttuk, yalnız dönen sayısı (n) değişiyor. Oranlar bu örneğe aittir, sektör verisi değildir.
| 720 kapıda ödemeliden dönen (örnek) | Toplam gider | Elde kalan sipariş |
|---|---|---|
| 60 (%8,3) | Ortak kalemler + 660 × c + 60 × D1 | 900 |
| 120 (%16,7) | Ortak kalemler + 600 × c + 120 × D1 | 840 |
| 180 (%25) | Ortak kalemler + 540 × c + 180 × D1 | 780 |
| 240 (%33,3) | Ortak kalemler + 480 × c + 240 × D1 | 720 |
Ortak kalemler her satırda aynıdır: 1.000 × K + 50 × d + 40 × D2 + 12.000 TL. Sipariş başına maliyet her satırda toplam gider ÷ elde kalan siparişe eşittir. Her ek dönen gönderi gidere D1 ekler, teslim edilmediği için onun kapıda ödeme bedeli (c) hesaptan çıkar ve paydadan bir sipariş eksilir. İlk satırdan sonuncuya payda 900’den 720’ye, yani %20 küçülür; toplam gider hiç değişmeseydi bile sipariş başına maliyet 1,25 katına çıkardı. Yalnız kargo faturasının toplamını izleyen biri bu sıçramayı kaçırır. Dönüşü azaltacak onay ve risk adımları kapıda ödeme iadeleri rehberinde anlatılıyor.
Porego’da nasıl yapılır? Uygulamalar menüsündeki Başabaş ROAS gerçek siparişlerinizden hesap yapar; iade oranı, kargo ve tahsilat maliyetleri hesaba dahildir. Sipariş başına kargo maliyetini değil, bu maliyetle reklamın nerede başa baş geldiğini gösterir. Teslim oranı duyarlılığını ve ürün bazlı eşiği orada görürsünüz, reklam hesabı bağlı olmasa da çalışır.
Kapıda ödeme ve peşin siparişi ayrı hesaplayın
Mağaza ortalaması iki farklı işi tek rakamda eritir. Örnekteki 40 caymanın 14’ü peşin, 26’sı kapıda ödemeli siparişten; 50 desi farkının 14’ü peşin, 36’sı kapıda ödemeli gönderiden gelsin.
| Peşin ödeme | Kapıda ödeme | |
|---|---|---|
| Gönderi | 280 | 720 |
| Dönen / cayma | 0 / 14 | 120 / 26 |
| Elde kalan sipariş | 266 | 574 |
| Toplam gider | 280 × K + 14 × d + 14 × D2 + 3.360 TL ambalaj | 720 × K + 36 × d + 600 × c + 120 × D1 + 26 × D2 + 8.640 TL ambalaj |
| Sipariş başına | Toplam gider ÷ 266 | Toplam gider ÷ 574 |
Kapıda ödeme tarafı c ve D1 kalemlerini tek başına taşır. Paydası da daha dardır: peşinde 280 gönderinin 266’sı (%95) elde kalırken kapıda ödemede 720 gönderinin 574’ü (yaklaşık %80) kalır. Kapıda ödemeye fiyat farkı koyacaksanız ya da peşin ödemeye indirim düşünüyorsanız hesabınız iki sütunun sipariş başına farkından başlar. Aynı ayrımı desi bandı, kargo firması ve şehir içi/şehirler arası için de yapabilirsiniz; yeter ki tek ayda çok az gönderisi olan grubun sonucuna güvenmeyin.
Porego’da nasıl yapılır? Sürat, Aras, HepsiJet, Yurtiçi ve KolayGelsin’i tek panelde karşılaştırırsınız. Kargo fiyatları sayfasındaki anlaşmalı tutarlar KDV hariçtir ve kapıda ödemede ilgili kapıda ödeme/komisyon ücretleri ayrıca uygulanır; karşılaştırırken bu iki kalemi tablonuza eklemeyi unutmayın.
İade kargosunu müşteriye yansıtıp maliyeti düşürebilir misiniz?
Cayma iadesinde bu yol büyük ölçüde kapalı. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 12/5’e göre mal, iade için belirttiğiniz taşıyıcıyla geri gönderilirse tüketici masraftan sorumlu tutulamaz. Ön bilgilendirmede taşıyıcı belirtmediyseniz de iade masrafı talep edilemez. Belirttiğiniz taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa malı ek masraf istemeden tüketiciden aldırmak size düşer. Platform üzerinden kurulan sözleşmelerde bilgi eksikliği veya şube yokluğu aracı hizmet sağlayıcıdan kaynaklanıyorsa masrafı aracı karşılar.
Fıkra, müşterinin kendi seçtiği başka bir taşıyıcıyla göndermesi hâlinde ne olacağını düzenlemiyor. Hüküm cayma hakkının kullanımını anlatıyor; kapıda teslim alınmayan siparişin dönüş ücretinin nasıl yazıldığını ayrıca kargo sözleşmenizden kontrol edin.
Hangi tarihte ne değişti: masraf kuralları 23 Ağustos 2022 değişikliğiyle yeniden yazıldı, 4 Kasım 2023 düzenlemesiyle 1/1/2025’e kadar ertelendi, 10 Ağustos 2024 düzenlemesiyle tarih 1/1/2026 oldu. 24 Mayıs 2025 değişikliği fıkrayı bugünkü hâline getirdi, tüketiciye masraf yükleyen m. 13/3’ü kaldırdı ve 1/1/2026’da yürürlüğe girdi. Bu bölüm hukuki danışmanlık değildir; ön bilgilendirme metninizi hukukçunuza kontrol ettirin.
Hesabı kendi verinizle adım adım çıkarın
- Dönemin kargo faturalarını satır satır dışa aktarın ve takip numarasıyla sipariş listenize bağlayın.
- Her satıra tip verin: gidiş, desi farkı, kapıda ödeme, dönüş, cayma, ek kalem. Eşleşmeyen satırları ayrı toplayın, atmayın.
- Her siparişe son durum yazın: Elde kaldı, Döndü veya İade edildi.
- Sarf alışını çıkan paket sayısına bölüp her gönderiye ekleyin.
- Dönüş faturaları sonraki aya sarkar. Gideri, siparişin gönderildiği aya yazın ve son ayın rakamını teslim durumları netleşince kapatın.
- Fatura satırlarını sipariş başına toplayın: her sipariş tek satır olsun, G sütununda o siparişe yazılmış toplam tutar, F sütununda son durum bulunsun. Dönüş satırı olan siparişi iki satır bırakırsanız EĞERSAY onu iki kez sayar.
- Toplamı alın. Tutarlar G, durum F sütunundaysa:
=TOPLA(G2:G5000)/EĞERSAY(F2:F5000;"Elde kaldı") - Aynı formülü ödeme tipine göre süzerek iki kez daha çalıştırın ve rakamı aylık tablonuza yazın.
Çıkan rakamı diğer kargo verileriyle birlikte okumak için veri yorumlama rehberine bakın.
Porego’da nasıl yapılır? Elle tablo kurmak istemiyorsanız Uygulamalar menüsündeki Kâr-Zarar Hesaplama uygulamasında kargo, komisyon, ürün maliyeti ve Meta/Google Ads harcaması aynı tabloda durur; net kârı sipariş bazında okursunuz.

Rakam yüksek çıktıysa önce nereye bakmalısınız?
| Tabloda öne çıkan | Bakılacak şey | İlk önlem |
|---|---|---|
| Dönüş navlunu | Dönenlerin ürün, il ve kampanya kırılımı | Kapıda ödemede kargoya vermeden onay alın |
| Desi farkı | Faturalanan desi ile kaydınızın ayrıldığı ürünler | Koliyi tartıp ölçün, ölçüleri desi hesaplama aracında deneyip ürün kaydını düzeltin |
| Gidiş navlunu | Gönderilerin desi bandı ve firma dağılımı | Hacmi büyük koliyi küçültün, sonra kargo anlaşmanızı bu dağılımla görüşün |
| Cayma kargosu | İade nedeni ve ürün bazında iade adedi | Tekrar eden beklenti farkını ürün sayfasında düzeltin |
| Ambalaj | Paket başına sarf ve koli çeşidi | Az kullanılan koli ölçülerini kaldırın |
Bu ay nereden başlayın?
Geçen ayın kargo faturasını açın ve yalnız üç rakam çıkarın: toplam gider, gönderi sayısı, elde kalan sipariş sayısı. Gideri önce gönderiye, sonra elde kalan siparişe bölün. Aradaki fark ne kadar büyükse dönüş ve iadenin payı o kadar büyüktür; kalem ayrımına oradan başlayın.
Sık sorulan sorular
Sipariş başına kargo maliyeti için sektör ortalaması var mı?
Doğrudan yayımlanan bir ortalama bulamadık. BTK’nın 2026-1 Posta Sektörü Pazar Verileri Raporu 728,31 milyon koli/kargo gönderisi (s. 14) ve 87,90 milyar TL gelir (s. 25) veriyor. Geliri gönderi sayısına bölerseniz gönderi başına ortalama geliri bulursunuz; yurt içi için uluslararası gönderileri (s. 17 ve s. 27) çıkarmanız gerekir. Bu bölme kargo şirketinin gelirini gösterir, satıcının elde kalan sipariş başına maliyetini değil. Raporda KDV durumu belirtilmiyor ve gönderilerin yaklaşık %82’si 2 kg ve altıdır (s. 15), bu yüzden kendi rakamınızla ancak kaba bir karşılaştırma yapabilirsiniz.
Müşteriden aldığım kargo ücretini maliyetten düşmeli miyim?
Maliyet hesabında düşmeyin, ayrı bir satır olarak gösterin. Elde kalan sipariş başına maliyetinizden müşteriden ortalama aldığınız kargo ücretini çıkarınca üzerinizde kalan yükü bulursunuz. İki rakamı ayrı tutarsanız ücretsiz kargo kararının etkisini de görürsünüz.
Dönen üründe bozulan koli veya hasar bu hesaba girer mi?
Dönen kolide yeniden kullanılamayan ambalaj zaten sarf kalemine girer. Ürün hasarını ayrı izleyin; kargo değil ürün kaybıdır ve kâr-zarar tablosuna aittir.
Ne sıklıkla hesaplamalıyım?
Ayda bir yeterlidir. Kampanya aylarını ayrı işaretleyin, çünkü sipariş karışımı değişince rakamı normal ayla aynı terazide tartamazsınız.

1 Yorum