Bir koli 2 kilo gelir, kargo faturası 9 desi üzerinden kesilir. İlk karşılaşan satıcı bunu hata sanar, ama hesap doğrudur: kargo firması o koliye tartıdaki ağırlığıyla değil, araçta kapladığı yerle bakmıştır. Desi nedir sorusunun kısa cevabı budur: paketin hacminin kargo ücretine çevrilmiş hâli.
Aşağıda formülü, yuvarlama kuralını, sık yapılan ölçüm hatalarını ve faturaya sonradan eklenen desi farkının neden çıktığını bulacaksınız. Kendi kolinizi denemek isterseniz desi hesaplama aracına ölçüleri girmeniz yeterli.
Desi nasıl hesaplanır?
Yurt içi gönderilerde kullanılan formül şu:
Desi = (En × Boy × Yükseklik) ÷ 3000
Ölçüler santimetre cinsinden, kolinin en dış noktalarından alınır.
40 × 30 × 20 cm bir koli için 40 × 30 × 20 = 24.000 eder, 3000’e bölününce 8 desi çıkar. Ücreti belirlemek için üç adım yeterli:
- Hacimsel desiyi formülle bulun.
- Paketin gerçek ağırlığını kilogram olarak tartın.
- İkisinden büyük olanı alın ve küsuratlıysa yukarı yuvarlayın. Tarife bu sayıya göre uygulanır.

Hacim mi, ağırlık mı? Ücretlendirilen desi örnekleri
Karşılaştırma kuralı en çok iki uç durumda fark yaratır: hafif ama büyük paketler ile küçük ama ağır paketler. Aşağıdaki tablo farklı paket tiplerinde hangi değerin faturaya yansıdığını gösteriyor.
| Paket | Ölçü (cm) | Hacimsel desi | Gerçek ağırlık | Ücretlendirilen |
|---|---|---|---|---|
| Küçük koli, takı | 20 × 15 × 10 | 1,0 | 0,4 kg | 1 desi |
| Kitap kolisi | 30 × 20 × 15 | 3,0 | 9 kg | 9 (ağırlık) |
| Orta koli, tekstil | 30 × 30 × 30 | 9,0 | 4 kg | 9 desi (hacim) |
| Uzun kutu, poster | 100 × 20 × 20 | 13,3 | 2 kg | 14 desi (hacim) |
| Abajur | 60 × 40 × 40 | 32,0 | 3 kg | 32 desi (hacim) |
Abajur satırı ürün fiyatlamasında gözden kaçan riski gösterir. 3 kiloluk ürün için “kargosu ucuzdur” diye düşünüp fiyat koyarsanız, kargo maliyeti kârın tamamını alabilir. Ürün listenize desi sütunu eklemek bu yüzden işe yarar.
Koli seçimi faturayı nasıl değiştirir?
Desi kübik büyür. Küçük görünen bir ölçü artışı, üç kenarda da olunca fiyata ciddi yansır: 30 × 30 × 30 cm koli 9 desidir, her kenara 3 cm eklediğinizde (33 × 33 × 33) 12 desiye çıkar.
Aynı 1,2 kiloluk tişört paketini üç farklı şekilde gönderdiğinizi düşünün:
| Ambalaj | Ölçü (cm) | Hacimsel desi | Ücretlendirilen |
|---|---|---|---|
| Elde olan büyük koli | 40 × 30 × 20 | 8,0 | 8 desi |
| Ürüne uygun koli | 30 × 20 × 12 | 2,4 | 3 desi |
| Kargo poşeti | 30 × 25 × 5 | 1,25 | 2 desi |
Ürün aynı, müşteri aynı; fatura 8 desiden 2 desiye iniyor. Kırılmayan ürünlerde poşet ve ince koli ilk bakılacak yerdir. Kırılabilir üründe ise tasarrufu dolgu malzemesinden yapmayın: hasarlı dönen tek paket, birkaç gönderide kazandığınız farkı siler.
Koli siparişi vermeden önce hedeften geriye gitmek de işe yarar. Desi × 3000 size izin verilen hacmi verir:
| Hedef desi | En fazla hacim (cm³) | Örnek koli (cm) |
|---|---|---|
| 1 | 3.000 | 20 × 15 × 10 |
| 2 | 6.000 | 30 × 20 × 10 |
| 3 | 9.000 | 30 × 30 × 10 |
| 5 | 15.000 | 30 × 25 × 20 |
| 10 | 30.000 | 40 × 30 × 25 |

Desi farkı neden çıkar?
Gönderi oluştururken girdiğiniz desi bir beyandır. Paket kargo firmasının transfer merkezinden geçerken ölçülüp tartılabilir. Beyan ettiğiniz değer ölçülenden düşükse aradaki fark sonradan ücretlendirilebilir. Bu kalem çoğu zaman hesaba katılmadığı için kârı sessizce düşürür.
Sık gördüğümüz nedenler şunlar:
- Tek tip desi girmek: Mağazadaki her sipariş 1 desi olarak açılır, sepette 3 ürün olduğunda koli büyür ama beyan değişmez.
- Ürün ölçüsünü koli ölçüsü sanmak: Hesaba kolinin dış ölçüsü girer, içindeki ürünün değil.
- Şişen koli: Aşırı dolu kolinin ortası kabarır. Ölçüm en yüksek noktadan alınır, 2-3 cm hesabı değiştirebilir.
- Ağırlığı atlamak: Küçük ama ağır paketlerde (kitap, cam, sıvı) hacim 3 desi çıkar, tartı 9 kilo gösterir. Ücret ağırlıktan yazılır.
- Bant ve dış ambalaj: Koliye sonradan eklenen köpük veya dış sarım ölçüyü büyütür.
Desi farkını önlemek için kısa kontrol listesi
- En çok satan 20 ürününüzün paketlenmiş hâlini ölçüp tartın, bir tabloya yazın.
- Çok ürünlü siparişler için kombinasyon kuralı belirleyin: “2 adet tişört = B koli, 3 desi” gibi.
- Paketleme masasına mezura ve tartı koyun, standart dışı koliyi göndermeden ölçün.
- Kullandığınız koli tiplerini 3-5 modelle sınırlayın. Standart ölçü, doğru beyanı kolaylaştırır.
- Ayda bir, faturadaki desi ile girdiğiniz desiyi karşılaştırın. Fark hep aynı üründe çıkıyorsa tablodaki değer yanlıştır.
Tablonuzu Excel’de tutuyorsanız şu formül işi otomatikleştirir. A, B ve C sütunlarında ölçüler, D sütununda kilogram olduğunu varsayıyoruz:
=YUKARIYUVARLA(MAK(A2*B2*C2/3000;D2);0)
Excel’iniz İngilizceyse =ROUNDUP(MAX(A2*B2*C2/3000,D2),0) yazın.
Desi başına fiyat firmadan firmaya neden değişir?
Formül ortak olsa da fiyat ortak değildir. Her firmanın desi kademesi, şehir içi ve şehirler arası tarifesi ayrıdır; bir firma düşük desilerde avantajlıyken yüksek desilerde pahalıya dönebilir. Bu yüzden “en iyi firma” sorusunun tek bir cevabı yoktur, cevap paketinizin desisine göre değişir. Sürat, Aras, HepsiJet, Yurtiçi ve KolayGelsin için güncel desi tablosunu kargo fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz; Porego panelinde her gönderide bu firmaların fiyatını yan yana görür, seçimi gönderi bazında yaparsınız. Firma seçiminde fiyat dışındaki kriterler için kargo firması seçim rehberimize, paketleme dışındaki tasarruf yolları için de ucuz kargo gönderme yöntemlerine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
1 desi kaç kilo eder?
Desi hacim ölçüsüdür, doğrudan kiloya çevrilmez. Ücretlendirmede pratikte 1 desi ile 1 kilo aynı kademede sayılır: 5 kiloluk küçük paket ile 5 desilik hafif paket aynı tarifeye girer.
Formülde neden 3000’e bölünüyor?
3000, yurt içi kargoda kullanılan yaygın hacim katsayısıdır ve hacmi ağırlıkla karşılaştırılabilir bir sayıya çevirir. Yurt dışı gönderilerde katsayı farklı olabilir (sıkça 5000 kullanılır), bu nedenle uluslararası gönderide taşıyıcının tarifesine bakın.
Küsuratlı desi yukarı mı yuvarlanır?
Genel uygulama yukarı yuvarlamadır: 2,4 desi 3 desi, 13,3 desi 14 desi olarak ücretlendirilir. Kendi anlaşmanız varsa sözleşmedeki kuralı kontrol edin.
Zarf ve poşet gönderilerinde desi hesaplanır mı?
Evrak zarfları çoğu firmada ayrı tarifededir. Ürün konan kargo poşetinde ise poşetin dolu hâlindeki ölçüsü esas alınır, bu yüzden düz görünen poşet doluyken daha yüksek çıkabilir.
Kargo firmasının ölçtüğü desiye itiraz edebilir miyim?
Evet, ama kanıt gerekir. Standart koli ölçülerinizi ve paketleme fotoğraflarını saklarsanız itirazınız güçlenir. Aynı ürün için sürekli fark çıkıyorsa önce kendi tablonuzu yeniden ölçün.

10 Yorum