Kargo Fiyatları ve Maliyetler

Kargo Faturası Nasıl Kontrol Edilir? Fazla Ödemenin 7 İşareti ve Kontrol Tablosu

Depo masasında basılı kargo faturası dökümünün satırlarını cetvelle takip eden eller ve yanında koli
İçindekiler

Kargo faturası çoğu işletmede toplam tutarına bakılıp ödenir, çünkü 500 satırlık dökümü kimse tek tek okumaz. Hatalar da orada kalır: eski tarifeden fiyatlanan bir gönderi, iki kez yazılmış bir takip numarası, sözleşmede adı geçmeyen bir ek hizmet. Satır başına fark küçük göründüğü için gözden kaçar, ama her faturada tekrar eder ve gönderi sayısıyla çarpılır. Aşağıda bu kaçağı kendi faturanızdaki tutarlarla aylık ve yıllık olarak hesaplayacağınız bir tablo var.

Bu rehberde kargo faturası kontrolü için gereken üç belgeyi, fazla ödediğinizi gösteren 7 işareti, kopyalayıp kullanabileceğiniz Excel formüllerini ve itiraz adımlarını bulacaksınız. Ticaret kanunundaki 8 günlük süre yüzünden kontrolün neden ayda bir yapılamayacağını da anlatıyoruz. Vergi ve hukuk bölümleri genel bilgidir, danışmanlık yerine geçmez.

Ofis masasında yan yana duran basılı fiyat listesi ile fatura dökümünü hesap makinesiyle karşılaştıran çalışan

Fatura hangi üç kayıtla karşılaştırılır?

Fatura kendi kendini doğrulamaz. Bir satırın doğru olup olmadığını ancak başka iki kayıtla karşılaştırınca anlarsınız:

  • Sözleşme ve fiyat eki: desi baremleri, iade oranı, ek hizmet listesi, fiyatların geçerlilik tarihi.
  • Takip numarası bazında döküm: faturada yalnız toplam tutar varsa satır dökümünü kargo temsilcinizden isteyin.
  • Kendi gönderi kaydınız: mağaza veya panel çıktısından takip numarası, beyan ettiğiniz desi, teslim durumu ve kapıda ödeme tutarı.

Sözleşmenin neden ilk sırada olduğunu görmek için Yurtiçi Kargo’nun yayımladığı taşıma sözleşmesi şablonuna bakabilirsiniz. Şablona göre teslim edilemeyen gönderinin iade taşıması, gönderi bedelinin sözleşmede doldurulan yüzdesi kadar ayrıca faturalanıyor; liste fiyatları imzadan sonra 6 ay geçerli, ama firma gerek gördüğünde süre dolmadan da değişiklik yapabiliyor. Bu şablonun PDF üstverisindeki oluşturma tarihi 15.05.2023, yani güncel olmayabilir. Sizin imzaladığınız metin farklı olabilir. Önemli olan, iade yüzdesi gibi boşlukların sizin nüshanızda ne yazdığını bilmek. Henüz anlaşma aşamasındaysanız bu kalemleri kargo anlaşması görüşmesinde netleştirin.

Fazla ödediğinizi gösteren 7 işaret

Her işaret hata anlamına gelmez, bazen fatura doğrudur ve sorun paketleme tarafındadır. Ama yedisi de “bu satırı açıp bakın” demektir.

1. Aynı desi ve bölgenin fiyatı ay içinde değişiyor

Dökümü desi ve bölgeye göre gruplayın. Aynı barem iki farklı fiyatla görünüyorsa ya zam ayın ortasında başlamıştır ya da bazı gönderiler yanlış listeden fiyatlanmıştır. İlkini doğrulamak için yeni fiyat listesini ve yürürlük tarihini yazılı isteyin. Fark faturası geldiyse hangi tarih aralığını kapsadığına ve hangi fiyatı esas aldığına bakın.

2. Desi farkı satırının dayanağı yok

Beyan ettiğiniz desi ile ölçülen arasındaki fark, ilk ödenen tutarın üstüne eklenen tarife farkı olmalıdır. Örnek: 3 desi beyan ettiniz, koli 40 × 30 × 20 cm çıktı. 24.000 ÷ 3000 = 8 desi. Tarifenizdeki 3 desi fiyatına T3, 8 desi fiyatına T8 derseniz beklenen fark T8 − T3’tür, KDV dahil (T8 − T3) × 1,20. Satırda T8’in tamamını görüyorsanız ilk ödeme düşülmemiş olabilir. T3 ve T8 yerine kendi fiyat ekinizdeki tutarları koyun.

Birkaç şeyi ayrıca kontrol edin. Sürat Kargo’nun hesaplama sayfası çok parçalı gönderide desinin her parça için ayrı hesaplandığını yazıyor, dolayısıyla dökümdeki parça sayısı kendi kaydınızla tutmalı. Ölçü ve tartı kaydını da isteyin. Kayıt doğru çıkarsa düzeltilecek yer faturanız değil, koli ve desi beyanınızdır; kendi kolinizi desi hesaplama aracında deneyebilirsiniz.

Porego’da nasıl yapılır? Ayarlar > Etiket ekranında desi alanını açın ve canlı önizlemeyle kontrol edin. Beyan edilen desi etikete basıldığı için paketleyen kişi rakamı koliyle masada karşılaştırır, fark faturaya yansımadan görülür.

Paketleme masasında tartıdaki kolinin ölçülerini şerit metreyle alan ve deftere not eden eller

3. Aynı takip numarası iki kez yazılmış

Bir gönderinin hem gidiş hem iade satırı olması normaldir. İki gidiş satırı olması değildir. Faturalarınız haftalık kesiliyorsa aynı gönderi iki ayrı faturaya düşebilir ve tek faturaya bakınca görünmez. Bu yüzden aramayı tek faturada değil, dönemin bütün dökümlerini birleştirdiğiniz dosyada yapın.

4. Teslim edilmiş gönderide iade bedeli var

Satırdaki iade bedelini iki soruyla sınayın: gönderi gerçekten döndü mü, iade oranı sözleşmedeki yüzde mi? Burada iki durumu ayırın: teslim alınmayıp göndericiye dönen gönderi ve teslimden sonra müşterinin talebiyle iade ettiği sipariş. Yukarıdaki şablonda alıcı ödemeli gönderi teslim alınmazsa gidiş ve dönüş bedeli göndericiye kalıyor; yani teslim alınmayan gönderideki dönüş satırı tek başına hata değildir. Müşteri talebiyle iadenin bedeli sözleşmenizde ayrı tanımlanmış olabilir, o satırı kendi koşuluyla karşılaştırın. Hata, teslim edilmiş ve müşterinin iade etmediği bir gönderide dönüş satırının bulunması ya da oranın tutmamasıdır. Satırlar doğru ama sayısı yüksekse konu fatura değil iade oranıdır: kapıda ödeme iadelerini azaltma rehberine bakın.

Porego’da nasıl yapılır? Faturadaki dönüş satırlarını üst menüdeki İade Kabul sayfasındaki kayıtlarla karşılaştırın. Faturalanan ama deponuza ulaşmamış gönderi, temsilciye soracağınız ilk liste olur.

5. Sözleşmede adı geçmeyen ek hizmet görünüyor

Ek hizmet satırlarının adlarını listeleyip sözleşmedeki listeyle eşleştirin. Üç kalem ayrı dikkat ister:

  • Ağır gönderi: şablonda ölçüt tek parçada 100 kg veya 300 dm³ (100 desi) ve bu gönderilerde sözleşme fiyatınız değil, firmanın ilan ettiği tarife geçerli. İki adet 60 desilik koli bu şarta tek başına girmez; satırı görürseniz parça bilgisine bakın.
  • Adres kaynaklı ek taşıma: şablonda yanlış veya eksik adresten doğan ek taşıma bedeli satıcıya yansıtılabiliyor. Hangi gönderi, hangi adres sorunu, sorun size ait mi diye sorun.
  • Kapıda ödeme ücreti: sabit mi, yüzde mi? Yüzdeyse hangi tutar üzerinden hesaplandığını sözleşmeden okuyun ve iki satırı elle hesaplayın.

6. Posta katkı payı fiyata dahilse ayrı satırda bir daha çıkıyor mu?

6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun 15. maddesi, hizmet sağlayıcıların posta hizmetlerinden elde ettiği net satış hasılatının yüzde 2’sini evrensel posta hizmeti geliri olarak düzenliyor. Bu ödeme kargo firmasının yükümlülüğü, ama faturanıza nasıl yansıyacağını sözleşme belirler: şablon, katkı payı artışlarını fiyata ekleme veya ayrı kalem yazma yetkisi veriyor. Fiyat listenizde “dahildir” yazıyorsa aynı pay ayrı satırda bir daha çıkmamalı; çıkıyorsa satırın dayanağını sorun.

7. Satırların toplamı fatura toplamını tutmuyor

Basit ama atlanan kontrol budur: dökümdeki satırları toplayın, KDV ekleyin, ödenecek tutarla karşılaştırın. GİB’in güncel KDV oranları metninde genel oran 10 Temmuz 2023’ten beri yüzde 20 ve indirimli listelerde kargo geçmiyor. Yani KDV matrah × 0,20, ödenecek toplam matrah × 1,20 olmalıdır; matrah yerine dökümdeki satırların toplamını koyun. Fiyat listenizin KDV hariç mi dahil mi olduğuna da bakın. KDV dahil listeden alınan fiyatın üstüne tekrar KDV eklenmesi, tek satırda görünmeyen ama toplamda büyüyen bir hatadır.

Excel’de kontrol tablosu nasıl kurulur?

Dönemin bütün dökümlerini tek sayfada birleştirin. Sütunlar şöyle olsun: A takip no, B fatura no, C kalem, D beyan desi, E faturalanan desi, F faturalanan desinin tarife fiyatı, G faturalanan tutar. Ayrı bir “Tarife” sayfasına A sütununa desi, B sütununa KDV hariç fiyat yazın. Bölgeye göre fiyat değişiyorsa her bölge için bir tarife sayfası açın. 2. satır için formüller:

Ne arıyorsunuz?FormülNasıl okunur?
Faturalanan desinin tarife fiyatı (F)=DÜŞEYARA(E2;Tarife!A:B;2;YANLIŞ)E sütunundaki desinin tarifedeki fiyatı. Desi farkı satırında bu, beyan ettiğiniz desinin değil ölçülen desinin fiyatıdır. Hata dönerse desi listede yoktur, elle bakın
Tutar farkı (H)=G2-F2Normal gönderi satırında sıfırdan büyükse satırı açın. Desi farkı satırında G tarife farkıdır, F tam fiyattır; bu satırlarda H’ye değil K’ya bakın
Tekrar eden satır (I)=ÇOKEĞERSAY($A:$A;A2;$C:$C;C2)>1DOĞRU ise aynı takip no ve kalem iki kez var
Desi sapması (J)=E2-D2Sıfırdan büyükse koli veya beyan sorunu olabilir
Desi farkının beklenen tutarı (K)=DÜŞEYARA(E2;Tarife!A:B;2;YANLIŞ)-DÜŞEYARA(D2;Tarife!A:B;2;YANLIŞ)Beyan desisi ile ölçülen desi arasındaki tarife farkı. Desi farkı satırında G ile K tutmalı
Kalem toplamı=ETOPLA($C:$C;”İade”;$G:$G)“İade” yerine dökümdeki kalem adını yazın

Excel İngilizceyse karşılıkları VLOOKUP, COUNTIFS ve SUMIF; ayraç olarak noktalı virgül yerine virgül gerekebilir. Desi farkı ve iade satırlarında kıyas ölçüsü farklıdır, bu yüzden H sütununu kaleme göre filtreleyin: normal gönderi satırlarında H, desi farkı satırlarında G ile K kıyaslanır.

Aylık tablo ne gösterir? 1.000 gönderilik örnek

Aşağıdaki tablodaki gönderi ve hatalı satır sayıları örnektir, sektör ortalaması değildir: ayda 1.000 gönderi. Kargo tutarlarını bilerek rakamla vermiyoruz; satır başına farkı kendi faturanızdan ve sözleşmenizden okuyup yerine koyun. Tutarlar KDV hariç.

KontrolHatalı satırSatır başına farkAylık fark
Yürürlük tarihinden önce yeni fiyat150a = yeni fiyat − eski fiyat150 × a
Desi farkında ölçüsü tutmayan satır18b = satırdaki desi farkı tutarı18 × b
Tekrar eden gidiş satırı4g = gönderinin gidiş fiyatı4 × g
İade yüzdesi sözleşmedekinden yüksek yazılmış25i = gönderi bedeli × (yazılan yüzde − sözleşmedeki yüzde)25 × i
Sözleşmede olmayan ek hizmet60e = ek hizmet bedeli60 × e
Toplam257A = 150a + 18b + 4g + 25i + 60e

Aylık toplamı (A) fatura matrahına bölünce kaçağın oranını, gönderi sayısına (örnekte 1.000) bölünce gönderi başına payını, 12 ile çarpınca yıllık etkisini bulursunuz. Satır başına küçük kalan bu farkları tek satıra bakan kimse fark etmez. Aylık tabloda asıl izleyeceğiniz şey tutardan çok tekrar eden kaynaktır: aynı ürün her ay desi farkı yazıyorsa çözüm koli değişikliğidir, itiraz değil. Kargo performansını izlediğiniz tabloya bu oranı da ekleyin.

Porego’da nasıl yapılır? Kâr-Zarar Hesaplama uygulamasını açtığınızda kargo, komisyon, ürün maliyeti ve reklam giderleriyle sipariş bazlı net kârı görürsünüz. Faturada sürekli fark çıkan ürünün kârını oradan kontrol edip fiyat veya koli kararını rakamla verirsiniz.

Hatayı bulduğunuzda itiraz süresi ne kadar?

Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesi açık: fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğe itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. Faturalarınız haftalık geliyorsa (yukarıdaki şablonda her perşembe gönderiliyor) ayda bir yapılan kontrol bu süreyi kaçırır. Bu yüzden iki tempo kurun: her faturada tekrar eden satır, birim fiyat ve ek hizmet kontrolü; ayda bir kaynak analizi.

Hata çıktığında GİB’in e-Fatura iptal ve itiraz kılavuzuna (Ocak 2025) göre sıra şöyle işler:

  1. Faturanın size iletildiği tarihi not edin. Kılavuzda e-Fatura için süre bu tarihten başlıyor. Son güne bırakmayın.
  2. Fatura senaryosuna bakın. Ticari senaryoda sistem içinden ret yanıtı verebilir veya harici yol kullanabilirsiniz. Temel ve diğer senaryolarda yalnız harici yol var.
  3. Harici yol şunlardır: noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta (KEP). Temsilciye atılan sıradan e-posta bu listede yok, süre işlerken ona güvenmeyin.
  4. Harici itirazınızı e-Fatura İptal/İtiraz Portalı’na belge numarası, tarihi ve yöntemiyle girin. Karşı tarafın portaldaki talebi onaylama zorunluluğu olmadığını da bilin.
  5. Aynı gün temsilciye takip numarası, kalem, beklenen ve faturalanan tutar sütunlarıyla satır listesini gönderin.

Kılavuzda faturanın bir kısmına ret yanıtı verme seçeneği tanımlanmış görünmüyor: ticari senaryoda ret faturanın tamamına, temel senaryoda ise yalnız harici yol var. Bu yüzden 500 satırın 3’ündeki hatayı da itiraz bildiriminde satır satır yazın ve düzeltme ya da mahsup talebini temsilciye ayrıca iletin.

Bu hafta ilk faturayla başlayın

Son faturanızın dökümünü alın ve iki şey yapın: tekrar eden satır formülünü çalıştırın, en çok gönderdiğiniz üç desi bareminin fiyatını sözleşme ekiyle karşılaştırın. Faturanın geldiği tarihi de takvime yazın. İlk turda hata çıkmazsa ek hizmet ve iade satırlarına geçin. Fark çıkarsa önce kaynağına bakın. Paketten geliyorsa koliyi değiştirin; tarifeden geliyorsa satır listesini temsilcinize götürün. Aynı gider her ay geri geliyorsa kargo maliyeti planınıza girmiştir.

Sık sorulan sorular

Desi farkına itiraz edilebilir mi?

Edilebilir, ama elinizde ölçü olmalı. Kolinin dış ölçülerini ve tartısını kaydedin, firmadan ölçüm kaydını isteyin, satırdaki tutarın iki tarife arasındaki farka denk gelip gelmediğini hesaplayın. Paketlemede ölçü kaydı tutmuyorsanız itirazınız yalnız beyana dayanır.

8 gün geçtiyse hakkım tamamen gider mi?

Süre geçince içerik kabul edilmiş sayılır. Hukuk yazılarında bu kural aksi ispatlanabilen adi karine olarak anlatılıyor, yani tek başına kesin borç doğurmaz ama ispat işi zorlaşır. TTK 855. madde taşımadan doğan zarar istemleri için bir yıllık zamanaşımı öngörüyor. Fazla ödenen ücretin geri istenmesinde hangi sürenin geçerli olduğunu avukatınıza sorun ve beklemeyin.

İtiraz ettiğim faturanın ödemesini durdurabilir miyim?

Önce sözleşmenize bakın. Yurtiçi Kargo şablonunda süresinde ödenmeyen fatura için vade farkı ve hizmeti durdurma hakkı yazıyor. Temsilciyle anlaşmadan ödemeyi kesmek, depodaki gönderilerinizi riske atabilir. Tutarı ve yöntemi yazılı netleştirin.

Kargo faturası kontrolünü kim yapmalı?

Formülleri muhasebe çalıştırabilir, ama desi ve iade satırlarını gönderi kaydını bilen operasyon sorumlusu okumalı. Muhasebe tutarı görür, operasyon nedeni. Küçük işletmede ikisi aynı kişiyse her faturaya sabit bir gün ayırmak yeterlidir.

Kargo maliyetini hesapla, süreçlerini otomatikleştir

Bu yazıdaki adımları Porego'nun ücretsiz araçlarıyla hemen uygulamaya geçir.

Kargo maliyetini %40'a kadar düşür: anlaşmalı fiyatlarla gönder, siparişlerini tek panelden yönet.

Ücretsiz hesap aç

Yorum yaz